ΨΥΧΟΣΩΜΑΤΙΚΑ

Η ασθένειες αποτελούν ένα τρόπο έκφρασης του εαυτού μας, μέσω των συμπτωμάτων μπορούμε να κατανοήσουμε τον εαυτό μας καλύτερα, το ίδιο ισχύει για τα ατυχήματα και τους τραυματισμούς. Πολλές φορές (ασυνείδητα) προκαλούμε τα γεγονότα σαν μέσα από αυτά να χρειάζεται να φέρουμε στην επιφάνεια κάτι για τον εαυτό μας. Βάζουμε τον εαυτό μας να μαρτυρήσει τι νιώθουμε και μέσω του σώματός μας χρησιμοποιούμε και τους άλλους γύρω μας. Ας μην μας διαφεύγει ποτέ ότι το σώμα μας είναι σε απόλυτη επαφή με την πραγματικότητα πράγμα που δεν είναι αυτονόητο για άλλες ψυχικές ιδιότητές μας.

Το σώμα καθρεπτίζει τα συναισθήματά μας με τρόπο που να υποστηρίζει την ιδέα που έχουμε για τον εαυτό μας, ενώ συγχρόνως μας βοηθάει να απελευθερωθούμε, η ασθένεια προσπαθεί να μας θεραπεύσει από το συναίσθημα που την προκάλεσε.

Όταν ο θυμός εκφράζεται με ένα πόνο, αυτός ο πόνος εξαντλεί το θυμό. Η θεραπεία μπορεί να απαιτεί μια εγκατάλειψη, η ζωή μας προσφέρει πολλές φορές την ευκαιρία να αποχωριστούμε από ότι μπαίνει εμπόδιο στις βαθύτερες επιθυμίες μας.

Τα εξωτερικά μας όργανα σχετίζονται ποιο πολύ με τις δυσκολίες μας στην κοινωνική ζωή, στις σχέσεις μας, ενώ τα εσωτερικά με υπαρξιακά ερωτήματα που αφορούν την ταυτότητά μας η τις πολύ στενές μας σχέσεις.

Η δεξιά πλευρά του σώματος σχετίζεται με την δράση, την λογική, την αρρενωπότητα, τον πατέρα και με ότι τον αντιπροσωπεύει (εξουσία).

Η αριστερή πλευρά του σώματος σχετίζεται με τη διαίσθηση, τη θηλυκότητα, τη μητέρα η ότι την αντιπροσωπεύει (θεσμοί, κοινωνία)

ΔΕΡΜΑ

Η αγάπη περνάει μέσα από το δέρμα.

Ένα λείο δέρμα εκφράζει την επιθυμία να γίνουμε αγαπητοί,
ένα τραχύ δέρμα την επιθυμία να μας δεχτούν όπως είμαστε,
Το ξηρό δέρμα δείχνει συγκράτηση συναισθημάτων και εσωστρέφεια
Το λιπαρό δέρμα εκφράζει την επιθυμία να το αγγίξουν.
Η δυσοσμία είναι απομόνωση και δηλώνει απωθημένα συναισθήματα και κρυφές προθέσεις.
Η έντονη μυρωδιά είναι οξεία κριτική.

Η αμφιθυμία και η επιθυμία να ελέγξουμε μια σχέση κρύβονται πίσω από πολλές δερματοπάθειες.
Αμφιθυμία έχουμε γιατί από την μία έχουμε τον φόβο (για συναισθηματική και σεξουαλική επαφή) από την άλλη την επιθυμία.
Φοβόμαστε να μας αγγίξουν και συγχρόνως το επιθυμούμε έντονα.

ΨΩΡΙΑΣΗ είναι σαν μια ξηρή θωράκιση μια ακραία προστασία η οποία καλύπτει την κρυφή μας επιθυμία για αγάπη και χάδια, φυσικά σημασία έχει και το σημείο που παρουσιάζεται πχ συχνά παρουσιάζεται στους αγκώνες και τα χέρια που σημαίνει μια δυσκολία του ατόμου να λυγίσει και να εκφράσει τα πραγματικά συναισθήματά του.
ΦΑΓΟΥΡΑ είναι ο θυμός για κάποια αποτυχία σε κάποια σχέση που θέλαμε να πήγαινε καλύτερα. Η φαγούρα προκύπτει από το ανικανοποίητο και το ανολοκλήρωτο μιας σχέσης.
ΕΚΖΕΜΑ είναι ένα μίνι οργασμός και παρουσιάζεται σε άτομα που εκνευρίζονται εύκολα γιατί αδυνατούν να συνάψουν εύκολα σχέσεις με τους άλλους και εκφράζει τον φόβο για εγκατάλειψη.

ΟΡΓΑΝΑ

Το συκώτι εκφράζει ότι αγγίζει το Εγώ μας, τις επιθυμίες μας και την εικόνα του εαυτού μας.

Η χολή την δυσκολία σε μια σχέση όταν δεν υλοποιείται εξ αιτίας του άλλου ανθρώπου.

Τα νεφρά εκφράζουν τη σχέση μας με τους γονείς.

Η ουροδόχος κύστη τα προβλήματα σχετικά με τον χώρο που καταλαμβάνουμε.

Ουρητήρας είναι το σημείο όπου λαμβάνει χώρα μια οδυνηρή συνειδητοποίηση.

Συνεχίζεται.

Ο καθρέφτης και εμείς

Πολλοί λένε ότι η μέρα τους αρχίζει όταν ρίχνουν το πρωί την πρώτη ματιά στον καθρέφτη (και για μερικούς, λίγους ευτυχώς, τελειώνει εκεί!). Είναι η πρώτη επαφή, η πρώτη επανασύνδεση με τον εαυτό μας και τον κόσμο μετά το νυχτερινό ταξίδι στο βαθύ κόσμο του ύπνου και των ονείρων. Είναι όμως και μια στιγμή πολύ προσωπική που οι περισσότεροι άνθρωποι προτιμούν να μη μοιράζονται με κανέναν. Τη θέα αυτού του προσώπου που μοιάζει να έχει επιστρέψει από μια περιπέτεια, τσαλακωμένο, χλομό, πολλές φορές κουρασμένο και βυθισμένο, συχνά δυσκολευόμαστε κι εμείς οι ίδιοι να την αντέξουμε. Πολύ λιγότερο είναι το πρόσωπο που θέλουμε να δείξουμε στους άλλους. Γι’ αυτό και μετά, το αργότερο όταν πρόκειται να «βγούμε στον κόσμο», να συναντήσουμε άλλους, στηνόμαστε μπροστά στον καθρέφτη κι αρχίζουμε να το «φτιάχνουμε». Και όλοι (ή τουλάχιστον όλες) έχουμε στηθεί, έστω όχι συχνά, για μια «ξεχωριστή περίσταση», για μια ειδική βραδιά, για μια γιορτή, στον καθρέφτη με τη διάθεση για «λίγο περισσότερο»: λίγο περισσότερη ώρα στον καθρέφτη, λίγο περισσότερο μακιγιάζ, λίγο περισσότερη μεταμόρφωση, λίγο περισσότερη τόλμη, λίγο περισσότερο από το συνηθισμένο πάντως... Για άλλους πάλι, αυτή η διάθεση για μεταμόρφωση είναι καθημερινή ανάγκη και δεν κάνουν βήμα έξω από την πόρτα τους αν δεν έχουν πρώτα προετοιμαστεί κατάλληλα: μακιγιάζ, μαλλιά, ρούχα, παπούτσια, αξεσουάρ, όλα πολύ προσεκτικά διαλεγμένα και φροντισμένα ώστε η εικόνα στον καθρέφτη να μην έχει το παραμικρό ψεγάδι.
Οι άλλοι είναι πάντα παρόντες
Γιατί, τελικά, φτιαχνόμαστε μπροστά στο καθρέφτη; «Μα το κάνω για να αρέσω σε μένα», είναι μια πολύ συνήθης απάντηση. Πόσο αλήθεια είναι αυτό; Είναι δυνατόν πράγματι όλη αυτή η τελετουργία του βαψίματος, ντυσίματος, φτιαξίματος να αποσκοπεί μόνο και μόνο στο να αρέσουμε στον εαυτό μας και σε κανέναν άλλον; Σίγουρα, ο πρώτος που βλέπει, εγκρίνει και εκτιμά τη μεταμόρφωση είναι ο εαυτός μας. Διαφορετικά δεν έχει και κανένα νόημα όλη η διαδικασία. Και ασφαλώς αυτό που θέλουμε είναι να αρέσουμε σε εμάς, γιατί έτσι αισθανόμαστε μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση.
● Θέλουμε να μαγνητίσουμε το βλέμμα των άλλων
Oι θεωρητικοί της ψυχανάλυσης, όμως, έχουν εδώ διαφορετική άποψη. Ισχυρίζονται ότι μέσα στην επιθυμία μας να παρουσιάσουμε την καλύτερη εικόνα που μπορούμε να έχουμε, είτε αυτή είναι για μας η πιο σέξι, η πιο κομψή, η πιο θηλυκή ή η πιο χαριτωμένη, οι άλλοι είναι πάντα παρόντες. O σκοπός μας -συνειδητά ή όχι- είναι να μαγνητίσουμε το βλέμμα του άλλου για να νιώσουμε πιο έντονα ότι υπάρχουμε, μέσα από την αναγνώριση, το θαυμασμό, την επιθυμία, τη λατρεία που θα δούμε στα μάτια του.
Αυτή η ανάγκη για το βλέμμα του άλλου έχει τις ρίζες της πολύ πίσω στην ιστορία της ζωής μας, είναι αυτό που ο D. Winnicott, εξαιρετικός παιδοψυχίατρος και ψυχαναλυτής περιγράφει ως εξής: «Η μητέρα κοιτάζει το μωρό που κρατάει στην αγκαλιά της, το μωρό κοιτάει στο πρόσωπο της μητέρας και βρίσκει τον εαυτό του εκεί μέσα... υπό την προϋπόθεση ότι η μητέρα κοιτάζει πραγματικά το μικρό, μοναδικό, αβοήθητο πλάσμα και όχι τις δικές της ενδοβολές (introjections)... (διαφορετικά) το ίδιο μένει χωρίς καθρέφτη και σε όλη την κατοπινή ζωή του θα ψάχνει μάταια αυτό τον καθρέφτη». Κάπως έτσι χτίζεται ο ναρκισσισμός, υγιής κατά βάση αλλά παθολογικός, όταν η ανάγκη του καθρεφτίσματος στο γεμάτο αναγνώριση βλέμμα του άλλου μένει πάντα ανικανοποίητη.
● Κρύβουμε το αληθινό μας πρόσωπο
Αν όμως το φτιάξιμο μπροστά στον καθρέφτη αποσκοπεί στο να τονίσει την παρουσία μας, να τραβήξει το βλέμμα των άλλων και να μας κάνει να νιώσουμε επιθυμητοί(ές), μπορεί σε ένα βαθύτερο επίπεδο και να υποδηλώνει: «Μείνε μακριά μου, μην εισδύεις στην ιδιωτική μου σφαίρα». Ειδικά το φτιάξιμο του προσώπου. Άλλωστε, το μακιγιάζ, έστω και ελαφρύ, είναι μια αλλοίωση αυτού που είμαστε στην πραγματικότητα: Φοράμε ένα λίγο διαφορετικό πρόσωπο για να συναντήσουμε τους άλλους και κρύβουμε το «γυμνό» πρόσωπό μας. Με τον τρόπο αυτό δημιουργούμε μια απόσταση ανάμεσα σε μας και τους «άλλους έξω», που σε πολλές περιπτώσεις είναι χρήσιμη και βολική, αλλά βέβαια συνήθως δεν αισθανόμαστε την ανάγκη να φτιαχτούμε στις καθημερινές στιγμές με τους οικείους μας ανθρώπους. Καμιά φορά, όμως, δεν μπορούμε να δειχτούμε με «άφτιαχτο» πρόσωπο, ακόμη και σε στιγμές ιδιωτικές.

● Υποτασσόμαστε στις επιταγές της θηλυκότητας
Όπως και να ’χει, η επιθυμία -η ανάγκη;- να φτιαχτούμε είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τη θηλυκότητα. Βέβαια, αντί για «πρέπει να είστε πάντα περιποιημένη και όμορφη», που διάβαζαν οι γυναίκες στα περιοδικά της δεκαετίας του ’50 και του ’60, σήμερα διαβάζουμε «μπορείτε να είστε όμορφη, αν θέλετε», αλλά στην ουσία, το μήνυμα είναι το ίδιο: ότι η γυναίκα έχει την ευθύνη της -όμορφης- εμφάνισής της. O φεμινισμός δεν άλλαξε σχεδόν τίποτε σε αυτό, εκτός ίσως από το ότι έδωσε στις γυναίκες την ελευθερία να διαλέγουν αυτές πότε, πώς και για ποιον θέλουν να φροντίζουν την εμφάνισή τους.
Δεν έχουν όμως όλες οι γυναίκες τη δύναμη και την αυτοπεποίθηση που χρειάζεται για να ξεφύγουν από αυτή την κοινωνική απαίτηση να είναι πάντα όμορφες ή τουλάχιστον να δείχνουν ότι φροντίζουν γι’ αυτό.

Μακιγιάζ, το παιχνίδι της σαγήνης
Η γαλλική λέξη «μακιγιάζ» (maquillage) έχει τη ρίζα της στη λέξη «μάσκα» και αυτό γιατί, όπως είναι προφανές, αυτή η διαδικασία βαψίματος του προσώπου είναι ένα είδος «μασκαρέματος», μια προετοιμασία για την ενσάρκωση ενός ρόλου, όπως κάνουν οι ηθοποιοί στο θέατρο και οι μασκαράδες στο καρναβάλι, όταν υποδύονται κάτι άλλο από αυτό που είναι συνήθως. Στην περίπτωση του μακιγιάζ, αυτό που υποδυόμαστε πρέπει να είναι κάτι ωραιότερο, καλύτερο, πιο σαγηνευτικό από αυτό που είμαστε ή νιώθουμε ότι είμαστε κανονικά.

Η σημασία του να φροντίζουμε τον εαυτό μας
Η φροντίδα της εμφάνισης τόσο στους άνδρες όσο και στις γυναίκες είναι ένδειξη ψυχικής υγείας, σημάδι ότι έχουμε συνείδηση της πραγματικότητας του σώματός μας και της ύπαρξης του άλλου.
«Όταν στο πλαίσιο μιας ψυχανάλυσης συναντούμε ανθρώπους που παραμελούν το σώμα τους, η πρόγνωση είναι απαισιόδοξη, γιατί αυτό σημαίνει ότι κανείς δεν τους επιθυμεί. O άνθρωπος που νιώθει επιθυμητός δεν παραμελεί ποτέ τον εαυτό του... Μόνο μέσα από τη σχέση μας με έναν άνθρωπο συνειδητοποιούμε την προσωπική μας “ομορφιά”... Να γιατί είναι ολέθρια η εντύπωση που αποκομίζουμε όταν συναντούμε ανθρώπους που απαρνούνται το σώμα τους, στους οποίους απουσιάζει το νόημα του σώματός τους», γράφει ο ιταλός ψυχαναλυτής A. Carotenuto.
Από την άλλη, η απαίτηση για ωραία εμφάνιση μπορεί να γίνει δυσβάσταχτο φορτίο. Όταν ξεπερνάει τα όρια του «περιποιούμαι το πρόσωπο και το σώμα μου για να νιώθω καλά μέσα σε αυτό» και καταλήγει σε μια διαρκή, απεγνωσμένη προσπάθεια να δείχνουμε πάντα νέοι, ωραίοι, αψεγάδιαστοι, τότε η ζυγαριά μπορεί να γείρει προς την άλλη μεριά την κακοποίηση του σώματός μας στην απεγνωσμένη προσπάθεια να έχουμε τέλεια εμφάνιση.

Λαιμαργία

Αντιπροσωπεύει μια πλευρά του πόθου για τη ζωή, η ίδια της η φύση την κάνει να μην έχει όρια. Η λαιμαργία η αλλιώς ο πόθος κατοχής πραγμάτων χαρισμάτων η πλεονεκτημάτων υλικών, σωματικών η διανοητικών. Ωστόσο εκτός από την ικανοποίηση που μπορούν να προσφέρουν όλα αυτά σημαίνουν μόνον ένα πράγμα στο βάθος της συνείδησής μας, αν τα αποκτήσουμε αποδεικνύουμε ότι είμαστε γεμάτοι από καλά πράγματα ανταλλάξιμα με αγάπη σεβασμό και τιμή. Εκτός βέβαια από αποδείξεις είναι και εγγυήσεις ενάντια στον φόβο μας για το εσωτερικό κενό και τα συναισθήματα ντροπής για τις αρνητικές μας σκέψεις ενάντια σε άτομα που αγαπάμε. Είναι βέβαια και μια άμυνα ενάντια στο φόβο της τιμωρίας που θα μας επιβάλλουν οι άλλοι σωματικά η ηθικά, είτε στις συναισθηματικές είτε στις ερωτικές μας σχέσεις. Όταν λοιπόν η ασφάλεια ενός ατόμου θεμελιώνεται στην επιθυμία για κατοχή είναι ευάλωτο, γιατί όταν αντιληφθεί ότι κάποιος άλλος μπορεί να κατέχει κάτι καλύτερο, η προστασία διαλύεται οι άμυνες χαλαρώνουν και βουλιάζει στην ανασφάλεια με την αίσθηση ότι τελικά είχε πολύ λίγα καλά πράγματα μέσα του. Έτσι ένα δριμύ συναίσθημα το κυριεύει σαν να έχει υποστεί κλοπή και καταδίωξη.

Νευρωτικές Ανάγκες

Οι νευρωτικές ανάγκες εντάσσονται σε τρεις μεγάλες κατηγορίες:

1) Ανάγκες που μας ωθούν προς τους άλλους

2) Ανάγκες που μας απομακρύνουν από τους άλλους

3) Ανάγκες που μας ωθούν εναντίον των άλλων

Ένας καλά προσαρμοσμένος άνθρωπος χρησιμοποιεί και τις τρεις αυτές στρατηγικές, ανάλογα με εξωτερικούς και εξωτερικούς παράγοντες. Τότε, τι είναι αυτό που κάνει αυτές τις στρατηγικές αντιμετώπισης της ζωής νευρωτικές; Η απάντηση είναι όταν κανείς χρησιμοποιεί σε υπερβολικό βαθμό κάποιο από τα τρία παραπάνω στυλ, μεμονωμένα ή σε συνδυασμό με κάποιο άλλο, οπότε αυτά γίνονται αναγκαία για να λειτουργήσει το άτομο, που με την άκαμπτη και υπερβολική συμπεριφορά του δημιουργεί τριβές, αναστάτωση και σύγχυση.

Δέκα νευρωτικές ανάγκες που δυσκολεύουν τη ζωή του ατόμου και των γύρω του

1. Η Νευρωτική Ανάγκη για Στοργή και Αποδοχή

Το άτομο με αυτή τη νευρωτική ανάγκη επιθυμεί να είναι αρεστό και αποδεκτό από όλους, να τους ευχαριστεί και να δρα σύμφωνα με τις προσδοκίες τους. Τα άτομα με αυτή την ανάγκη είναι υπερβολικά ευαίσθητα στην κριτική και την απόρριψη από τους άλλους. Φοβούνται την κριτική και την αρνητική στάση ή ιδέα που μπορεί να έχουν για το άτομό τους οι άλλοι.

2. Η Νευρωτική Ανάγκη για Μόνιμο Σύντροφο-που θα λύσει όλα τα προβλήματα

Αυτή η ανάγκη σχετίζεται με την επιθυμία του ανθρώπου να έχει έναν σύντροφο. Και ενώ αυτό είναι υγιές και το ζητούμενο για πολλούς ανθρώπους, ωστόσο, όταν η ανάγκη αυτή παίρνει υπερβολικές διαστάσεις, τότε το άτομο που δεν έχει σύντροφο θεωρεί ότι όλα του τα προβλήματα πηγάζουν από αυτή την έλλειψη και θεωρεί ότι όλα θα λύνονταν αν είχε σύντροφο. Αν πάλι έχει σύντροφο, τότε χρειάζεται διαρκή επιβεβαίωση και συναισθηματική στήριξη, ενώ υποφέρει από το φόβο της εγκατάλειψης.

3. Η Νευρωτική Ανάγκη να Περιορίσει τη Ζωή του σε Στενά Όρια

Τα άτομα αυτά προτιμούν να μένουν στη σκιά και να περνούν απαρατήρητα. Δεν έχουν απαιτήσεις και μένουν ευχαριστημένα με λίγα πράγματα, αποφεύγοντας να επιζητούν υλικά αγαθά. Συχνά βάζουν τις ανάγκες τους σε δεύτερη μοίρα και υποτιμούν τα ταλέντα και τις ικανότητές τους.

4. Η Νευρωτική Ανάγκη για Δύναμη

Όταν κανείς διψά για δύναμη και εξουσία για το αίσθημα που του προσφέρει αυτή η κατάσταση, τότε αυτό το άτομο βασανίζεται από μια νευρωτική ανάγκη. Αυτοί οι άνθρωποι επαινούν τη δύναμη, απαξιώνουν την αδυναμία και ελέγχουν ή κυριαρχούν στους άλλους. Είναι άνθρωποι που φοβούνται τις προσωπικές αδυναμίες και τα όριά τους, την ανημπόρεια και τις καταστάσεις που δεν μπορούν να ελέγξουν. Το αέναο κυνήγι της δύναμης όμως καταντά κουραστικό και ψυχοφθόρο.

5. Η Νευρωτική Ανάγκη Εκμετάλλευσης των Άλλων

Τα άτομα με αυτή τη νευρωτική ανάγκη βλέπουν και ζυγίζουν τους άλλους με βάση τι μπορούν να κερδίσουν από αυτούς. Υπερηφανεύονται για την ικανότητά τους να παίρνουν από τους άλλους αυτό που χρειάζονται ή επιθυμούν και συνήθως επικεντρώνονται στο να αποκτούν αυτά που επιθυμούν, είτε είναι υλικά αγαθά, είτε ιδέες, δύναμη, χρήματα ή σεξ.

6. Η Νευρωτική Ανάγκη για Καταξίωση

Αυτή η νευρωτική ανάγκη ωθεί το άτομο να αναζητά τη δημόσια αναγνώριση και επιβεβαίωση: τα υλικά αγαθά, τα προσωπικά χαρακτηριστικά, οι επαγγελματικές επιτυχίες, το κοινωνικό στάτους και κύκλος όλα αυτά αξιολογούνται με βάση το πόσο καταξιώνουν το άτομο αυτό. Αυτό το άτομο φοβάται τη δημόσια ντροπή, τη διαπόμπευση και την απώλεια του κοινωνικού του στάτους.

7. Η Νευρωτική Ανάγκη για Προσωπικό Θαυμασμό

Τα άτομα με τη νευρωτική ανάγκη για προσωπικό θαυμασμό είναι συνήθως νάρκισσοι και έχουν υπερτροφική ιδέα για τον εαυτό τους. Επιθυμούν να τους θαυμάζουν οι άλλοι για αυτήν την υπερβολική ιδέα που έχουν για τον εαυτό τους και όχι για το ποιοι πραγματικά είναι.

8. Η Νευρωτική Ανάγκη για Προσωπικές Επιδόσεις/Επιτυχία

Οι άνθρωποι που ωθούν τον εαυτό τους να επιτύχουν όλο και μεγαλύτερα ή όλο και περισσότερα πράγματα, το κάνουν λόγω μια βασικής εσωτερικής τους ανασφάλειας. Πρόκειται για άτομα που φοβούνται την αποτυχία και αισθάνονται μια μόνιμη ανάγκη να καταφέρνουν περισσότερα από τους άλλους, ξεπερνώντας τον ίδιο τους τον εαυτό προκειμένου να αισθάνονται ψυχικά καλά.

9. Η Νευρωτική Ανάγκη για Ανεξαρτησία και Αυτονομία

Ενώ είναι απολύτως φυσιολογικό να επιθυμεί να είναι κανείς ανεξάρτητος και αυτόνομος και να μη βασίζεται στους άλλους για την κάλυψη των αναγκών του και την εσωτερική του ισορροπία, τα άτομα με αυτή τη νευρωτική ανάγκη έχουν μια νοοτροπία απομόνωσης. Αποστασιοποιούνται από τον περίγυρό τους προκειμένου να πετύχουν την αυτονομία τους και να μη θεωρηθούν «εξαρτημένοι» από άλλους ή αισθανθούν ότι βασίζονται σε τρίτους.

10. Η Νευρωτική Ανάγκη για Τελειότητα

Τα άτομα αυτά έχουν ως στόχο να είναι τέλεια και εντελώς αλάνθαστα, ώστε να είναι στο «απυρόβλητο» και οι άλλοι να μην έχουν να τους ψέξουν για κάτι. Συνηθισμένο χαρακτηριστικό τους είναι να ψάχνουν να βρουν τα ελαττώματα ή τις αδυναμίες τους για να τις αλλάξουν και να συγκαλύψουν τις υποκειμενικές τους «ατέλειες». Σε άλλες περιπτώσεις εντοπίζουν και υπερτονίζουν τις αδυναμίες των άλλων, γιατί αυτό τονίζει τη δική τους υπεροχή και «τελειότητα».

Κρίσιμες ερωτήσεις

· Tι ακριβώς δεν πάει καλά στη ζωή μου;

· Γιατί έχω συμβιβαστεί μ’ αυτή τη δυσφορία που αισθάνομαι;

· Mε ποιον τρόπο ωραιοποιώ τα πράγματα και αποφεύγω να αντιμετωπίσω την πραγματικότητα;

· Tι μεθόδους χρησιμοποιώ για να κάνω ανεκτή την κατάσταση και να μη χρειαστεί να κάνω κάποιο βήμα;

· Γιατί είναι τόσο σημαντική η ασφάλεια και η σταθερότητα για μένα;

· Γιατί δεν μπορώ ν’ αντέξω να είναι οι άλλοι θυμωμένοι μαζί μου;

· Με ποιο τρόπο φροντίζω να εγκλωβίζομαι στο περιθώριο ;

· Μήπως ο άλλος ερωτεύεται το βασικό μου ελάττωμα;

· Γιατί χρειάζεται να υπάρχει ένας κίνδυνος για να υπάρχει το κοντά.

· Πόσο πιστεύω ότι αξίζω;

Ερωτήσεις, αναζητήσεις, ψαξίματα, γιατί και διότι, ας τον διάολο, βαρέθηκα να ψάχνω ...

Μέσα από την εξιδανίκευση του αγαπημένου προσώπου εκφράζεται η νοσταλγία για κείνο το πρόσωπο που είχε όλες τις θαυμαστές ιδιότητες, τον γονέα.
Όταν αυτή η νοσταλγία είναι επίμονη, δημιουργείται ένα παλινδρομικό ζευγάρι, όπου ο καθένας προσπαθεί να γίνει το παιδί του άλλου.

Έρωτας

Εξάρτηση και αυτοκαταστροφή

Η ρομαντική αγάπη είναι μια μοναδική εμπειρία του συναισθηματικού κόσμου που δίνει στο άτομο την ευκαιρία να γνωρίσει κάποιον άλλον, να δεθεί μαζί του, να αποκτήσει οικειότητα, συντροφικότητα και, πιθανόν, να εξερευνήσει τη σεξουαλικότητά του. Η ρομαντική αγάπη, είτε συνοδεύεται από σεξ είτε όχι, προάγει την προσωπική ανάπτυξη, αφού κάθε νέα σχέση επιβάλλει διαισθητικότητα και νέα γνώση του εαυτού.

Τα πρώτα στάδια του έρωτα είναι έντονα, γεμάτα εκπλήξεις και συγκινήσεις. Η πραγματική οικειότητα όμως, αυτή που χαρακτηρίζει μια σταθερή και δυνατή σχέση, είναι κάτι που έρχεται αργότερα, εξελίσσεται με το χρόνο και είναι κάτι παραπάνω από σεξουαλικό πάθος, ένταση, και ρομαντισμό.

Οι σχέσεις τις οποίες τελικά συνάπτει αυτό το άτομο δεν μπορούν να το ανακουφίσουν και να ξεκαθαρίσουν τις αρνητικές συνθήκες, οπότε αυτό ξεκινά νέο κύκλο αναζητήσεων, με αποτέλεσμα να δημιουργεί έναν φαύλο κύκλο απελπισίας κι απώλειας.

Ψυχολογική εξάρτηση

Αντίθετα με τον ψυχικά υγιή άνθρωπο που ψάχνει για μια σχέση που θα του συμπληρώνει τη ζωή, το άτομο με εξάρτηση από την αγάπη και το σεξ ψάχνει για κάτι έξω από τον εαυτό του -ένα άλλο άτομο, μια σχέση ή εμπειρία- που θα του προσφέρει την συναισθηματική και ψυχολογική σταθερότητα που το ίδιο δε διαθέτει, ο άνθρωπος με εξάρτηση από την αγάπη και τις σχέσεις, τις χρησιμοποιεί για να 'διορθώσει' τον εαυτό του και να διασφαλίσει τη συναισθηματική του ισορροπία.

Όταν όμως ο έρωτας και η σεξουαλικότητα χρησιμοποιούνται ως τρόπος για να ανταπεξέλθει κανείς στη ζωή και όχι για προσωπική ανάπτυξη, μοίρασμα και συντροφικότητα, η επιλογή του παρτενέρ συνήθως είναι λανθασμένη.  Επειδή το άτομο με την εξάρτηση είναι πεπεισμένο ότι δεν αξίζει, δεν αισθάνεται ότι αγαπιέται, νιώθει ότι δεν έχει αξία και δεν πιστεύει στον εαυτό του, χρησιμοποιεί τη γοητεία, τον έλεγχο, ακόμα και τον δόλο για να προσελκύσει και να κρατήσει τον/τη σύντροφό του που με την σειρά του εκδηλώνει ανεπάρκεια.

Πάνω στην απελπισία που του δημιουργείται στη διάρκεια αυτού του κύκλου, μπορεί να παρουσιάσει επεισόδια ανορεξίας ή βουλιμίας. Η ολική αποχή από το 'παιχνίδι των σχέσεων' χρησιμοποιείται μερικές φορές χωρίς επιτυχία, αφού δε λύνει τα ψυχολογικά προβλήματα που βρίσκονται στη βάση αυτής της συμπεριφοράς.

Τα συμπτώματα της εξάρτησης από την αγάπη και το σεξ

Δυσκολία ή αδυναμία να μείνει μόνος/η.

Επιλογή συντρόφου που είναι καταπιεστικός, η μη διαθέσιμος συναισθηματικά.

Χάνει σημαντικές οικογενειακές, επαγγελματικές ή κοινωνικές εμπειρίες προκειμένου να διατηρήσει  μια ρομαντική σχέση.

Όταν έχει μια σχέση είναι αποκομμένος ή δυσαρεστημένος, όταν δεν έχει σχέση είναι απελπισμένος και μόνος.

Αποφεύγει τις σχέσεις και το σεξ για μεγάλα χρονικά διαστήματα για να 'λύσει το πρόβλημα'.

Ανικανότητα να διαλύσει αρρωστημένες σχέσεις, παρά τις υποσχέσεις που δίνει στον εαυτό του ή σε άλλους.

Επιστρέφει σε προηγούμενες άσχημες σχέσεις, παρά την υπόσχεση για το αντίθετο.

Και βέβαια, το να συμφωνήσει κανείς με ή να έχει κάνει κάποια στιγμή στη ζωή του 2-3 από τα παραπάνω είναι φυσικό. Όταν όμως αυτά τα συμπτώματα είναι ο κανόνας και όχι η εξαίρεση, τότε υπάρχει πρόβλημα.

Τα άτομα που είναι εξαρτημένα  δε μαθαίνουν από τις συνέπειες των πράξεών τους και τα λάθη τους. Όταν ο πόνος από αυτές τις συμπεριφορές και καταστάσεις γίνει μεγαλύτερος από τον πόνο και την πρόκληση του να δημιουργούν αλλαγή, τότε ξεκινάει η απεξάρτησή.

Σχέσεις

Τι κάνει πολλές γυναίκες να παραμένουν σε σχέσεις που φανερά υποφέρουν ακόμα και με καθημερινή φυσική βία, η με άλλες μορφές πιο δυσδιάκριτες αλλά όχι λιγότερο βασανιστικές. Γιατί πολλές γυναίκες παραμένουν σε σχέσεις όπου βασικά υποβαθμίζονται οι ανάγκες τους; Ίσως γιατί μεγαλώνουν με τη διαβεβαίωση ότι θα αποτελούν πάντα «μέρος» κάποιου άλλου και ότι θα ζουν για πάντα προστατευμένες από τη γαμήλια ευτυχία. Τι κοινό έχουν οι ηρωίδες των παραμυθιών με τα οποία όλοι μεγαλώσαμε, η Σταχτοπούτα, η Xιονάτη, αλλά ακόμα και η Κοκκινοσκουφίτσα; Ένα άντρα που τις σώζει. Από τι; Μα από το αίσθημα ανεπάρκειας, το μεγαλύτερο ίσως πρόβλημα τους.

Έτσι, εν μέρει, εξηγείται πόσο εύκολο είναι για μια γυναίκα να τείνει να υπομένει στωικά ακόμα και τη βία στις πιο ακραίες καταστάσεις και πόσο δύσκολο είναι να διεκδικεί την προσωπική της ικανοποίηση.                  H κατανόηση όμως της γυναικείας αυτής στάσης, μας καλεί να εμβαθύνουμε περισσότερο, γιατί σε αρκετές περιπτώσεις φαίνεται ότι η γυναίκα δεν υπομένει μόνο τις κακοτυχίες που της συμβαίνουν, αλλά κάποιες φορές κάτι την ωθεί προς αυτές. Έτσι, για πολλές γυναίκες ο ακαταμάχητος άνδρας δεν είναι αυτός που θα τους προσφέρει άπλετη αγάπη και τρυφερότητα. Tους μεγάλους τους έρωτες τείνουν να τους ζουν με άνδρες που δεν εμπνέουν εμπιστοσύνη, που είναι με τον τρόπο τους απορριπτικοί και δύσκολοι με έντονα προσωπικά προβλήματα. Πού οφείλεται η έλξη προς αυτούς τους «ακατάλληλους» άνδρες;

Το κλειδί, ίσως να βρίσκεται στην σχέση τους με τον πατέρα. Υπάρχουν γονείς που είναι αμείλικτοι αλλά αυτό είναι ευδιάκριτο από τον ψυχισμό τoυ παιδιού που ανάλογα ξέρει με τι έχει να κάνει, σκληρό αλλά ξεκάθαρο. Τα πράγματα γίνονται δυσκολότερα όταν χαθεί το στοιχείο της ξεκάθαρης σχέσης. Όταν τα πραγματικά συναισθήματα είναι καλυμμένα από αγαθές προθέσεις. Έτσι λοιπόν μπορεί ο πατέρας να είναι κοντά αλλά και πολύ μακριά ταυτόχρονα. Το μικρό κοριτσάκι τον θαυμάζει και αναζητά την παρουσία του, εκείνος όμως απουσιάζει τόσο έντονα στα πράγματα που τον αφορούν που δημιουργεί έλλειμμα αλλά και σύγχυση στο κοριτσάκι. Δεν φτάνω εγώ (δεν αξίζω) για να με προσέξει περισσότερο. Έτσι λοιπόν γυναίκα πλέον μπαίνει στην ερωτική ζωή έχοντας παραμείνει διψασμένη γι’ αυτό το επιδοκιμαστικό βλέμμα ενός άνδρα, και όχι χορτασμένη από την αγάπη και τη φροντίδα του.
Το ενδεχομένως ασυνείδητο παράπονο προς τον πατέρα μετατίθεται τώρα στον ερωτικό της σύντροφο και η εκπρόθεσμη ένταση με την οποία το εκφράζει κάνει τον σύντροφό της να φεύγει όλο και πιο μακριά.

Οι γυναίκες, λοιπόν που στερήθηκαν περισσότερο τη πραγματική γονική τρυφερότητα και σταθερότητα είναι που τείνουν να εμπλακούν στις πιο επώδυνες καταστάσεις. Στο πρόσωπο του συντρόφου αναζητούν τη χρωστούμενη αγάπη. Kαι αν οι γονείς ήταν απορριπτικοί, απόντες, επιθετικοί, δόλιοι κλπ πιθανότατα αυτά τα χαρακτηριστικά θα ασκήσουν έλξη και στην ενήλικη ζωή στον άνδρα που θα αγαπήσει, ελπίζοντας ότι αυτή τη φορά τα πράγματα θα είναι διαφορετικά. Ότι αυτή τη φορά θα τα καταφέρει σαν εκείνη την πριγκίπισσα του παραμυθιού, που με τα δάκρυα της αγάπης της κατάφερε στο τέλος να ζεστάνει την καρδιά του σκληρού, παγωμένου πρίγκιπα. Κατάφερε να τον κάνει να την αγαπήσει με τη στωικότητά της, την αυτοθυσία και την υπομονή της. Αυτό εξάλλου δεν της διδάξανε; Kαι όμως, είναι ακριβώς η απελπισία της που θα κάνει αυτή την αγάπη ανέφικτη. Γιατί κανένας δεν θέλει για πολύ καιρό να αποτελεί τη σανίδα σωτηρίας και το μοναδικό λόγο ύπαρξης του άλλου, ειδικά οι άνδρες, που μπαίνουν στη σχέση με τους δικούς τους αναδρομικούς φόβους προς τη γυναίκα και τις απαιτήσεις της.

H γυναίκα που υποφέρει έχει καταρχήν, να συνειδητοποιήσει ποια είναι η πρώτη πηγή του πόνου της. Να δει τι περιμένει από την σχέση της, ποιός πρέπει να πληρώσει «τα σπασμένα» από την παιδική της ηλικία. Να ξεχωρίσει τι ανήκει σε αυτή τη σχέση και τι επαναλαμβάνει από μια άλλη ανάμνηση, που έρχεται από τόσο παλιά. Δεν μπορεί ένας άνδρας να γίνει ο «καλός» πατέρας και η «καλή» μητέρα που δεν είχε. Χρειάζεται να βρει μόνη της τη δική της ταυτότητα, ώστε να μην τρομάζει με τις ανάγκες της, τον ήδη φοβισμένο μπροστά στις απαιτήσεις της άνδρα. Είναι μονάχα σε αυτή τη βάση που μπορεί να έχει πραγματικές διεκδικήσεις από το σύντροφό της, διεκδικήσεις που αφορούν το σήμερα, την καθημερινότητά και τη συντροφικότητά.

ΣΚΙΑ και ΔΥΝΑΜΗ

Ότι μας φοβίζει περιέχει δύναμη που δεν έχουμε εμείς.

Κατά συνέπεια, φοβόμαστε ότι μπορεί να παραβιάσει τα όριά μας να μας βρει ανυπεράσπιστους και να μας καταστρέψει. Ο Jung ονομάζει αυτή τη φοβερή οντότητα,  «Σκιά» επειδή συμβολίζει το μέρος του ψυχισμού που το άτομο αδυνατεί να αντιληφθεί.

Επειδή δεν μπορεί κάποιος να αφομοιώσει τη σκιά και να παραμείνει αμετάβλητος, την συνδέει με το θάνατο. Η αφομοίωση του αντικειμένου του φόβου μας, σημαίνει τον θάνατο του αντικειμένου. Γι' αυτό, προκειμένου να αντιληφθούμε και να αντιμετωπίσουμε την σκιά πρέπει να την καταστήσουμε ορατή, προβάλλοντάς την εξωτερικά στην μορφή ενός προσώπου που μας έλκει. Με άλλα λόγια, ο φόβος τείνει να μορφοποιείται και να προσωποποιείται σε κάποιο αγαπημένο μας πρόσωπο. Εκεί η σκιά κρύβεται χωρίς κανείς να το υποψιάζεται, τελικά όμως δημιουργεί κρίση και επιδεινώνει τη σχέση μας με το συγκεκριμένο άτομο. Μόνο διεισδύοντας στον κόσμο της σκιάς και προσωποποιώντας την στο επίπεδο του συνειδητού, μπορεί κάποιος να αποβάλει το φόβο, να πάρει πίσω τη δύναμη που έχασε και να αποκαταστήσει την ψυχική του ακεραιότητα.

Γενικά η πληγή συνδέεται με κάποια ιδιαίτερη ανάγκη που θεωρείται πάρα πολύ επικίνδυνη ή επίπονη στο να εκφραστεί. Αυτό θα μπορούσε να είναι μία ανάγκη για αυτονομία ή εξάρτηση, ανταγωνιστική προσπάθεια, οικειότητα, αναζήτηση του νοήματος στις πράξεις μας ή ανάγκη για αισθησιακή ικανοποίηση. Σε κάποιο σημείο, το άτομο έμαθε ότι αν δοκιμάσει αυτό το μέρος της φύσης του, είναι πιθανό να προκληθεί πόνος στο ίδιο ή σε άλλους. Έτσι παραμένει κρυμμένο κάτω από την επιφάνεια της συνείδησης.

Και ορισμένα άτομα συνδέονται με οτιδήποτε είναι κρυμμένο ή θαμμένο κάτω από την επιφάνεια των πραγμάτων. Η έλξη αυτή προς τη σκοτεινή πλευρά προέρχεται από τη σφοδρή τους επιθυμία να θεραπευθούν. Η θεραπευτική διαδικασία, όμως, περιλαμβάνει σταθερά πόνο και βάσανα για το άτομο που είναι πληγωμένο. Φτάνοντας στα σκοτάδια της ψυχής του προκειμένου να θυμηθεί το τραύμα, την απώλεια ή την προσβολή, αντιμετωπίζει εκείνο το κομμάτι του εαυτού του, που είναι πλήρες φόβου και ντροπής. Οι αρνητικές πλευρές πρέπει να διαχωριστούν και να αποβληθούν, τα επώδυνα αποτελέσματα να ενσωματωθούν στην προσωπικότητα του ατόμου και η κατασταλμένη λειτουργία να αποκατασταθεί στην πρέπουσα θέση της.
Ποιο, είναι το αποτέλεσμα όλου αυτού του βασανισμού και της θεραπείας; Η απάντηση είναι η δύναμη. Οτιδήποτε κάποιος φοβάται, έχει δύναμη πάνω του. Έχει δύναμη επειδή εξαντλεί την ενέργεια που ειδάλλως θα ήταν διαθέσιμη στο πρόσωπο αυτό.

Στη σκιά κείται η ζωτικότητά κάποιου, η ικανότητά του να ανοιχθεί συνειδητά στη δύναμη του έρωτα και να μετασχηματιστεί. Εάν κάποιος καταστέλλει τη σκιά, γίνεται συνεργός της καταστρεπτικής πλευράς του. Για να διαλύσει κάποιος τη δύναμη της σκιάς, λέει ο May, πρέπει να αναγνωρίσει αυτό που τον στοιχειώνει, όχι για να το εκδιώξει, αλλά για να το ενσωματώσει, επειδή στην πραγματικότητα αυτό αντιπροσωπεύει ένα στοιχείο που έχει απορρίψει από τον εαυτό του. Κάνοντας αυτό είναι σαν να παίρνει πίσω τη δύναμη που έχει κατευθυνθεί προς τα έξω και να αποκαθιστά έτσι σε λειτουργία αυτό που κατεστάλη μέχρι τούδε. Αυτό είναι η ενδυνάμωση.

Γενικά, αυτό απαιτεί να εγκαταλείψει το άτομο τον έλεγχο, να παραδοθεί στα συναισθήματα που προκύπτουν κατά την προσέγγιση του συμπλέγματος, να ανοίξει και να αγκαλιάσει την ουσία της εμπειρίας, να αποβάλλει τις αρνητικές καταστάσεις και τις άμυνες που αναπτύχθηκαν για να αποκρούσουν τον πόνο του αρχικού τραύματος και να ενοποιήσει το περιεχόμενο του τραύματος στη συνείδηση και τη μακροπρόθεσμη μνήμη του. Αυτό ρίχνει φως στην Σκιά.

10λογος αντισχέσης

Αν επιθυμείτε να αποφύγετε τη δημιουργία μιας προσωπικής σχέσης δοκιμάστε να εφαρμόσετε τους παρακάτω 10...κανόνες που προτείνουν οι Μπράιαν Στρόγκ και Κριστίν Ντεβώ.

1. Μη μιλάτε. Αυτός είναι ο πρωταρχικός και βασικότερος κανόνας. Όταν κάποιες φορές αναγκαστείτε να μιλήσετε, αποφύγετε τα σημαντικά. Μιλήστε για τον καιρό, τη δουλειά, οτιδήποτε άλλο εκτός από τα συναισθήματα.

2. Ποτέ μη δείχνετε τι αισθάνεστε. Το να δείχνετε τι νιώθετε είναι το ίδιο επιζήμιο με το να μιλάτε, αφού και τα συναισθήματα είναι τρόποι επικοινωνίας.

3. Να είστε πάντα ευχάριστοι. Ακολουθείστε τον κανόνα ειδικά αν κάτι σας απασχολεί. Θα εκπλαγείτε από το πόσο αποτελεσματική είναι η απόκρυψη αρνητικών συναισθημάτων στην αποφυγή της οικειότητας.

4. Πάντα να κερδίζετε. Αν δε μπορείτε να εφαρμόσετε τον αμέσως προηγούμενο κανόνα (Νο 3) δοκιμάστε τον εξής: Ποτέ μη συμβιβαστείτε, ποτέ μη δεχτείτε το γεγονός ότι η γνώμη του άλλου μπορεί να είναι εξίσου καλή με τη δική σας. Αν αρχίσετε τις υποχωρήσεις παραδέχεστε ότι σας ενδιαφέρουν τα αισθήματα του άλλου, κι αυτό αποτελεί επικίνδυνο βήμα προς την οικειότητα.

5. Να είστε πάντα πολυάσχολοι. Το να είστε συνεχώς απασχολημένοι σας εμποδίζει από το να βρίσκεστε αρκετή ώρα με το σύντροφό σας, και καθώς η σημερινή κοινωνική ηθική θεωρεί την καριέρα ύψιστη αξία, ο σύντροφός σας θα δυσκολευτεί να καταλάβει ότι την χρησιμοποιείτε σαν δικαιολογία για να τον αποφύγετε.

6. Να έχετε πάντα δίκιο. Δεν υπάρχει τίποτα χειρότερο από το να είστε λάθος μια και αποτελεί ένδειξη ότι είστε άνθρωπος. Αν παραδεχτείτε το λάθος σας, μπορεί να χρειαστεί να παραδεχτείτε επίσης ότι ο σύντροφός σας έχει δίκιο κι αυτό θα σας κάνει να τον υπολογίσετε σαν ίσο γεγονός επικίνδυνο για τη σχέση σας.

7. Ποτέ μη διαφωνείτε. Αν δε μπορείτε να έχετε πάντα δίκιο και να είστε από πάνω, μην εμπλέκεστε σε διαφωνίες. Αν το κάνετε υπάρχει κίνδυνος να ανακαλύψετε ότι εσείς και ο σύντροφός σας είστε διαφορετικοί. Αν είστε διαφορετικοί, θα πρέπει να συζητήσετε τις διαφορές σας για να κάνετε αμοιβαίες παραχωρήσεις, αποκαλύπτοντας έτσι ποιός πραγματικά είστε και τι αληθινά αισθάνεστε. Φυσικά τα παραπάνω μπορούν να οδηγήσουν σε οικειότητα.

8. Αφήστε τον άλλο να μαντέψει τι θέλετε. Ποτέ μη λέτε αυτό που θέλετε. Έτσι, όταν ο άλλος προσπαθήσει να μαντέψει και κάνει λάθος - κάτι φυσικά αναμενόμενο, αρκετές φορές -, μπορείτε να του πείτε ότι δε σας καταλαβαίνει πραγματικά ή ότι δε σας αγαπάει. Γιατί αν σας αγαπούσε θα ήξερε τι θέλετε χωρίς να χρειαστεί να ρωτήσει. Αυτό όχι μόνο θα εμποδίσει την οικειότητα μεταξύ σας αλλά θα τον τρελάνει κιόλας.

9. Πάντα να σκέφτεστε τον εαυτό σας. Θυμηθείτε όλες οι σχέσεις υπάρχουν για να πραγματοποιούνται οι δικές σας επιθυμίες και κανενός άλλου. Αν ο άλλος δε μπορεί να ικανοποιήσει τις ανάγκες σας απορρίψτε τον γιατί είναι νάρκισσος.

10. Αφήστε την τηλεόραση αναμμένη. Ο τελευταίος κανόνας ίσως ακούγεται ευτελής συγκρινόμενος με τους προηγούμενους, αλλά μπορεί να χρησιμοποιηθεί σαν προληπτική ενέργεια.

Παρακολουθώντας διαρκώς τηλεόραση δε θα καταλάβετε καν πως δεν επικοινωνείτε. Κι αν χρειαστεί να πείτε κάτι, χρησιμοποιείστε σαν αφορμή μια διαφήμιση ή κάποια σκηνή της ταινίας που βλέπετε. Ο καθένας γνωρίζει κι άλλους τρόπους για να αποφευχθεί η οικειότητα.

Εννοείται βέβαια ότι μπορείτε να χρησιμοποιήσετε όλους τους παραπάνω κανόνες από την αντίθετη πλευρά, αν ο άλλος σας ενδιαφέρει και επιδιώκετε να δημιουργήσετε μαζί του μια προσωπική σχέση!